Je brouwt natuurlijk mooie bieren zonder brouwsoftware. Maar als je zelf recepten gaat samenstellen of een biertje nogmaals wilt brouwen, dan zijn er toch meer zaken waar je rekening mee moet houden. Hoeveel mout heb je nodig, welke bitterheid levert je hop op of welk rendement haal je?
Op een gegeven moment kom je op het punt dat je recepten nogmaals wilt brouwen zonder al te veel verschillen. Dit is het moment dat brouwsoftware je werk uit handen gaat nemen. Er zijn gelukkig genoeg programma’s die je helpen met het vastleggen van het brouwproces. Hierbij kun je recepten omrekenen omdat bijvoorbeeld de hop een andere bitterheid heeft, of omdat je een andere gist wilt gebruiken.
Wat is brouwsoftware?
Brouwsoftware is een programma waarin een combinatie van een receptcalculator, brouwlogboek, planningstool en een database voor ingrediënten en apparatuur samenkomt. Het komt neer op dat je een recept kunt plannen, vervolgens een batch kunt maken en dit van begin tot eind kunt volgen. Daarbij moet je natuurlijk ingrediënten kunnen kiezen en deze zijn vaak vooraf al ingevoerd in de software.
Sommige brouwprogramma’s beschikken zelfs over een stukje voorraadbeheer en het tracken van de vergisting. Dat laatste doe je vaak door een digitale hydrometer te koppelen aan het programma en vervolgens komen de gemeten waarden automatisch terecht bij de batch.
Het is goed om te weten dat er naast de traditionele desktopsoftware ook webapps en mobiele apps bestaan. Hierbij kun je zowel via de browser als via Android of iOS aan de slag met je batches en recepten.
Waarom brouwsoftware gebruiken?
Er zijn verschillende redenen om brouwsoftware te gebruiken. Allereerst maakt het makkelijk om te rekenen met ingrediënten en recepten. Is je rendement wat hoger geworden? Dan reken je eenvoudig een recept om naar het nieuwe rendement. Heb je hop met een ander alfazuurpercentage? Dan kun je dit prima omrekenen.
Een brouwrecept samenstellen
De grootste reden om brouwsoftware te gebruiken is toch wel dat je er eenvoudig recepten mee samenstelt. Door het invoeren van je ingrediënten en de kenmerken ervan berekent de software tijdens het samenstellen direct waardes zoals het OG, FG, alcoholpercentage, maar ook de IBU, kleur en vergistingsgraad. Het helpt je dus heel goed om een brouwrecept te maken en te toetsen. Zeker dat laatste wordt door veel programma’s mogelijk gemaakt door de berekende waarden tegen de kaders van vooraf gedefinieerde bierstijlen aan te leggen.
Rekening houden met je eigen brouwinstallatie
De ene brouwinstallatie is de andere niet. Zo heeft de brouwketel die je gebruikt vaak invloed op het rendement. Daarnaast speelt de grootte van de ketel mee voor de batchgrootte. Het zijn allemaal factoren om rekening mee te houden bij het maken van een recept en het brouwen van bier.
Zo brouw ik zelf met een Easybrew 30 en neem ik in mijn brouwsoftware de installatie en mijn rendement op deze installatie mee. Hierdoor stem ik een recept veel beter af op mijn situatie.
Je brouwdag plannen
Het maken van een recept is natuurlijk de eerste stap. Maar op de brouwdag zelf zet je dit recept uiteindelijk om naar een batch. Tijdens het uitvoeren van je recept door het maischen en het koken wordt het uitgangspunt voor het uiteindelijke bier steeds concreter. Vervolgens ga je vergisten en ook daar voer je metingen uit om inzicht te krijgen in het verloop. Brouwsoftware helpt dus heel goed bij het plannen van je brouwdag.
Een brouwlogboek bijhouden
Voor mij is dit punt wel een belangrijke. Ik vind de software namelijk niet alleen handig voor het brouwen van het bier zelf, maar juist ook om achteraf inzicht te krijgen. Waarom was mijn eerste batch voor de tripel nu minder goed dan de tweede?
Veel brouwprogramma’s stellen je in staat om metingen, het rendement, gebruikte temperaturen en de vergisting goed bij te houden. Daarnaast houd je vaak ook eenvoudig notities bij. Dit is allemaal informatie om bij een vervolgbatch op bij te sturen.
De vergisting volgen
Door brouwsoftware te gebruiken ben je in staat om de vergisting te volgen. Dit doe je door zelf handmatig het SG in te voeren, maar bij veel apps ben je ook in staat om een digitale hydrometer te koppelen.
Zo heb ik zelf mijn BrewBrain Float Pro gekoppeld aan Brewfather en daardoor komen om de zoveel minuten metingen binnen. Hierdoor kun je eenvoudig het verloop van de vergisting volgen.
Voorraad beheren
Het liefst wil je voorkomen dat je een recept maakt op basis van een ingrediënt dat je niet in huis hebt. De meeste brouwprogramma’s hebben daarom een voorraadbeheeroptie. Daarmee kun je eenvoudig je ingrediënten zoals de mout, hop, gist enzovoort bijhouden. Dit is overigens niet altijd een standaardfunctie die iedere brouwapp heeft. Het is dus goed om daar vooraf al naar te kijken.
Waterbehandeling en andere berekeningen
Als je aan de slag gaat met waterbehandeling om het waterprofiel aan te passen door het gebruik van brouwzouten en mineralen, dan helpen de meeste brouwprogramma’s je hier bij. Het is vaak een kwestie van het profiel invoeren in de brouwsoftware en je krijgt advies over wat je moet toevoegen om het profiel aan te passen.
Heb je brouwsoftware eigenlijk nodig?
Of je brouwsoftware nodig hebt hangt vooral af van het type hobbybrouwer dat je bent. Als je begint met kant-en-klare recepten of brouwpakketten dan kun je prima zonder. Pas als je begint met het zelf ontwikkelen van recepten of juist vaker brouwt en daarbij resultaten wilt vergelijken, dan wordt software wel steeds nuttiger.
Gratis of betaalde brouwsoftware?
Je hebt altijd de keuze om ergens voor te betalen of juist niet. Je kunt prima aan de slag met gratis brouwsoftware. Vaak hebben deze wel wat beperkingen. Als je echter net begint met brouwen of juist weinig recepten hebt en daarbij vooral wilt rekenen aan de recepten, dan kun je prima uit de voeten met gratis brouwsoftware.
Het betalen voor een brouwapp wordt in mijn ogen pas interessant als je veel recepten of batches wilt bewaren. Maar ook als je voorraad wilt beheren, apparatuur wilt koppelen of uitgebreid wilt importeren en exporteren van data dan raad ik het aan om te kiezen voor de betaalde versie.
Ik ben zelf begonnen met Brouwhulp, een programma voor Windows dat gratis is. Tegenwoordig gebruik ik al jaren Brewfather Premium waarvoor ik betaal. Daarmee kan ik onbeperkt recepten en batches bewaren en ook mijn voorraad bijhouden.
Welke brouwsoftware kun je gebruiken?
Je hebt een aantal soorten brouwsoftware. Ik heb daarom een aantal aanbieders op een rijtje gezet. Brouwhulp en Brouwvisie heb ik niet opgenomen. Hoewel deze programma’s vrij populair zijn onder hobbybrouwers, worden ze niet meer actief ontwikkeld.
| Software | Type | Interessant als… |
|---|---|---|
| Brewer’s Friend | Web, Android, iOS | je een uitgebreide online recepttool en brouwlogboek zoekt |
| Brewfather | Web, Android, iOS | je recepten, batches, voorraad en vergisting op één plek wilt |
| BeerSmith | Desktop + web | je uitgebreide receptsoftware zoekt en graag vanaf desktop werkt |
| Brewtarget | Desktop, open source | je gratis brouwsoftware zoekt |
Brouwsoftware maakt brouwen vooral overzichtelijker
Het is goed om te weten dat brouwsoftware geen noodzaak is. Je gaat er echt geen beter bier van brouwen, maar het helpt je wel om berekeningen goed uit te voeren. Ook het reproduceerbaar maken van je recepten en het terugvinden van details over eerdere batches wordt makkelijker.
Ik schreef toen ik begon mijn recepten uit op papier, daarna ben ik overgestapt naar Brouwhulp en al jaren gebruik ik hiervoor Brewfather. Ik vind het echt een verademing om mijn recepten zo om te rekenen en te spelen met parameters van het bier.
Geef een reactie