Leer alles over het zelf brouwen van bier

Een geschiedenis van bier in Gennep

| geschreven door Andy Meerwaldt
Het stadhuis van Gennep op de Markt

Zoals sommigen van jullie al weten ben ik woonachtig in het Limburgse Gennep. Dit kleine Niersstadje ligt in de kop van de provincie en heeft zowaar eigenlijk best een mooie biergeschiedenis.

Lopend door de Gennepse straten zie je namen als de Bierbrouwersgroes, de Kuipersgroes, maar ook de moutstraat. Vlakbij ligt verder nog cafe De mouter. Hier in de buurt moet dus iets met bier gebeurd zijn.

Dat er iets is gebeurd met het gerstenat, dat is dus zeker. Anders zou ik er namelijk geen artikel aan wijden. In het stadje was vroeger een heuse mouterij gevestigd en er waren twee brouwerijen te vinden.

Brouwerij d’Ooijevaer

Zonder verleden is er geen heden. Gelukkig maar, want sinds een aantal jaren timmert brouwerij d’Ooijevaer aan de weg met erg smaakvolle bieren. Deze bieren zijn bovendien genoemd naar plekken of dingen die te maken hebben met Gennep zelf.

Lokaal is d’Ooijevaer vrij bekend bij de mensen. Als we verder kijken, dan verwacht ik dat de fanatieke beergeeks wel eens een barrel aged versie van Code Oranje of Loc 94 hebben gedronken.

De mensen achter d’Ooijevaer hebben echter geen fysieke brouwerij met grote ketels en vergistingstanks. Ze brouwen hun bieren eerst kleinschalig en laten deze vervolgens in het groot brouwen. Dit doen ze vooralsnog bij een brouwerij dat de eigen ketels beschikbaar stelt voor anderen: het zogeheten huurbrouwen.

Enkele bieren van de d’Ooijevaer, die verkrijgbaar zijn of waren geweest:

Mocht je ooit een van bovenstaande bieren tegenkomen, dan zeg ik: neem vooral mee. Het zijn al met al prima bieren en qua stijlen vallen deze niet in de eenheidsworst waar veel beginnende brouwerijen meekomen. Dus verwacht geen IPA of veilige blond bieren.

Moutfabriek Aurora

Om bier te kunnen brouwen heb je onder andere mout nodig en deze ontstaat door graan te kiemen. Dit mouten gebeurt allemaal in een mouterij.

In Gennep stond dus ooit een moutfabriek met de naam Aurora. Deze mouterij is in 1989 gebouwd door Servatius (Servaas) Mickina aan de kruising van de rijksweg en de spoorlijn die er toen lag.

De fabriek was vrij groot en telde drie verdiepingen en twee kelders. Het kiemen van de mout gebeurde in de kelders en werd vervolgens gedroogd op de verschillende verdiepingen. Na het drogen was de mout klaar om vervolgens te vervoeren via de spoorlijn en zo terecht te komen bij de bierbrouwerij.

In 1910 overleed Servaas vrij plotseling. De moutfabriek komt dan in handen van de volgende eigenaar. Het is bovendien in diezelfde periode dat de fabriek gemechaniseerd wordt. Overigens blijft het formaat van de mouterij vrij klein en wordt er ongeveer 3500 ton aan mout geproduceerd.

Het einde van de mouterij

Begin jaren ’90 stoppen de grootste afnemers Heineken en Grolsch echter met het afnemen van de mout. En dat betekent het begin van het einde van de moutfabriek met als gevolg dat deze in 1991 stopt met de productie van mout.

Het terrein wordt na de sluiting opgekocht door een projectontwikkelaar die de fabriek niet veel later sloopt. Op het lege terrein is niet veel later een appartementencomplex met de naam Aurora gebouwd. Deze naam is daarmee eigenlijk het enige laatste overblijfsel dat verwijst naar de fabriek.

Villa Aurora

De directeurswoning: Villa Aurora staat er echter nog steeds. In de loop van de jaren is deze helaas redelijk in verval geraakt. Niet heel lang geleden, rond 2019, is de Villa verkocht en vervolgens gerenoveerd door de nieuwe eigenaar.

Tegenover de woning aan de andere kant van de straat is cafe de Mouter te vinden. Achter de oude fabriek bevindt zich heel toepasselijk de moutstraat.

De vergane brouwerijen van Gennep

In Gennep waren rond twee brouwerijen actief: bierbrouwerij de kroon en bierbrouwerij de tortelduif.

Van de twee brouwerijen is het alleen de Tortelduif dat qua naam nog deels bestaat, want een lokale slijterij verkoopt nog enkele bierstijlen onder de naam De Toertel / Tortelduiven bier. Voor zover ik weet wordt dit bier gebrouwen door de Belgische brouwerij van Steenberge en ik vermoed dat dit slechts een ‘etiket bier’ is.

Brouwerij de Kroon

Van brouwerij de Kroon heb ik geen startdatum kunnen vinden. Wat ik echter wel vond is dat het brouwhuis 1882 te koop is aangeboden door Theodoor van Kesteren.

Het was voor die tijd een vrij modern ingerichte brouwerij en had onder andere, een mouterij, ruime kelders, zolders en een eigen waterput. De locatie was op de plek die later hernoemd is naar de spoorstraat.

Rond het jaar 1900 werd dat Johannes Mooren de eigenaar van de Kroon. Heel lang heeft dit overigens niet geduurd, want de brouwerij is rond 1920 gestopt met zijn brouwactiviteiten.

Brouwerij de Tortelduif

In ongeveer dezelfde periode, in 1878 om precies te zijn, werd er een vergunning verleend aan de bierbrouwer Lodewijk Muskens. Deze vergunning was bedoeld voor de start van een mouterij aan de Houtstraat.

Enkele jaren later is het perceel met daarop een boerderij, mouterij en brouwerij in het bezit gekomen van Hendrikus Mooren.

Het was rond 1900 dat de zonen van Hendrikus de brouwerij overnamen. Jan en Roel werden actief als de Firma gebroeders Mooren en brachten onder de naam De Tortelduif Drikus-bier op de lokale markt.

De brouwerij is waarschijnlijk rond 1920 stilgelegd en verdergegaan als limonadefabriek. De brouwerij zelf, voor zover ik heb kunnen nagaan lijkt verkocht te zijn aan de Drie Hoefijzers uit Breda. Helaas is het pand van de brouwerij in 1945 verwoest door gevechten die rond Gennep plaats hebben gevonden.

Lokaal bier kopen?

Mocht je ooit in de buurt van Gennep zijn, bijvoorbeeld voor een vakantie op Center Parcs Heijderbos, dan wil je mogelijk wat speciaal bier inkopen. De lokale supermarkten, met name de Jan Linders heeft een uitgebreid assortiment bier.

Voor het lokale bier kun je het beste terecht bij Slijterij Rob Takken in het ‘centrum’. Daarnaast heeft het Wijnhuis Gennep ook een goed assortiment bieren, waaronder ook wat lokale bieren.

Het assortiment varieert overigens uit bieren van d’Ooijevaer, Cuijkse Brouwbrigade, de Brouwploeg uit Beugen en Gradoen uit Boxmeer. Met een beetje geluk kom je zelfs nog bier tegen van Toebes of de Blauwe Knoop. Dit zijn allemaal kleinere brouwers gevestigd in de regio.

Gebruikte bronnen

Zonder deze bronnen kon ik dit stuk niet schrijven en het leek me wel zo netjes om ze te vermelden:


Geef een reactie