Een lekker verwarmend bier voor de koude winterdagen. Kruidig van smaak door de gebruikte koriander, anijs en kaneel. Dit is mijn recept voor een heerlijk donker winterbier.
Het leek me wel weer eens leuk om een bepaald ‘recept’ nog een keer te brouwen. Zo heb ik in 2019 meegedaan aan een brouwwedstrijd waarbij de opdracht was om een winterbier te brouwen. Het recept van toen heb ik wel iets aangepast en verbeterd. Toch durf ik te stellen dat het resultaat van dit recept erg lijkt op het winterbier dat is destijds heb ingezonden.
Wat is een winterbier?
Een winterbier is geen officieel vastgelegd biertype met strikte regels, maar eerder een verzamelnaam voor bieren die perfect passen bij de koude maanden. Vooral in België zijn er verschillende brouwerijen die jaarlijks een winterbier brouwen. Ondanks dat het geen vastgelegd biertype is zijn er toch een aantal kenmerken die bijna elk winterbier definiëren:
- Verwarmend alcoholpercentage: Meestal ligt het alcoholpercentage wat hoger (tussen de 7% en 11%), wat zorgt voor een fijn verwarmend effect.
- Donkere mouten: Er wordt vaak gebruikgemaakt van gebrande mouten of karamelmouten. Dit geeft het bier tonen van chocolade, koffie, toast of gedroogd fruit.
- Kruidige toevoegingen: Typerend voor de winterse sfeer zijn kruiden die je ook in speculaas of glühwein terugvindt, zoals kaneel, steranijs, kruidnagel en zoethout.
- Volle body: Een winterbier is vaak wat ‘dikker’ en zoeter (een hogere restzoetheid), waardoor het langzaam gedronken wordt, bij voorkeur bij een haardvuur.
In dit recept voor het winterbier combineer ik deze klassieke elementen: de diepdonkere kleur van de mouten vormt de basis voor een subtiel en donker bier met de gebruikte kruiden.
Brand bierbrouwwedstrijd
De basis van dit winterbier recept is ontstaan door mijn deelname aan de brand bierbrouwwedstrijd in 2019. De opdracht was om een Winterbier te brouwen en het winnende bier werd in productie genomen. Bij deelname waren de eisen van dit bier bekend. Zo moest de kleur vallen binnen een range tussen de 70 en 90 EBC. Het maximale alcoholpercentage mocht verder niet hoger zijn dan 9%. Daarnaast waren de te gebruiken kruiden en specerijen beperkt tot zoethout, korianderzaad, steranijs, kaneel, tijm en gember.
Voor mij zat er helaas geen winst in. In het scoreformulier vond ik dat de kleur, die ik zelf had berekend op 90 EBC, uiteindelijk veel te donker was, namelijk op zo’n 215 EBC. Nog steeds weet ik niet waarom dit verschil zo groot is, mogelijk waren mijn mouten toch donkerder dan ik had verwacht.
ADVERTENTIE
Winterbier: de ingrediënten
Voor het winterbier recept heb ik gebruik gemaakt tussen een gelijke verdeling van twee basismouten. Dit doe ik nu sinds een tijdje voor meerdere recepten en de resultaten vallen me niet tegen. Verder maakt het winterbier recept gebruikt van een aantal kruiden, namelijk koriander, anijs en kaneel.
Naast de aanpassingen in de gebruikte ingrediënten heb ook het maischschema iets vereenvoudigd. Ik heb hier gekozen voor een eenstapsmaisch voor langere tijd om daarna uit te maischen.
Winterbier recept
Brouw een lekker winterbier voor de lange donkere dagen.
1,077
BEGIN SG
1,020
EIND SG
7,4%
ABV
15
Liter
Ingrediënten
- Mout: 3150 gram Swaen Dutch Pale (7 EBC)
- Mout: 3150 gram Swaen Pilsner (3 EBC)
- Mout 300 gram Goldswaen Classic (120 EBC)
- Mout 300 gram GoldSwaen Aroma (400 EBC)
- Mout 300 gram BlackSwaen Chocolate B (850 EBC)
- Hop: 10 gram Target (pellets, 12,7% alpha)
- Hop: 15 gram Fuggle (pellets, 4,5% alpha)
- Gist: 1 zakje Fermentis S-33 SafBrew
- Kruiden: 5 gram koriander
- Kruiden: 6 anijszaden
- Kruiden: 2 gram kaneel (stokje)
Maischen
- Maischen: 90 minuten op 68 graden
- Uitmaischen: 10 minuten op 78 graden.
Hopschema
- 10 gram target – 60 minuten
- 15 gram fuggle – 10 minuten
- kruiden: koriander, anijs en kaneel – 10 minuten
Bottelsuiker / liter
7,2 gram
Brouwzaalrendement:
58%
Calorieën / flesje (330 ml)
252,12 kcal
Laat het winterbier een week vergisten op 19 graden, hevel het bier over en laat het nog twee weken nagisten op 22 graden.
Voor het bottelen adviseer ik om tussen de 6 en 6,5 gram per liter suiker te gebruiken. Ikzelf ben uitgegaan van 7,2 gram / liter (wat is berekend met brouwsoftware), het koolzuur was in dit geval iets te veel.
Laat het bier na het bottelen nog een kleine twee weken staan, voordat je het gaat drinken.
Heb jij dit winterbier gebrouwen, laat me vooral weten wat je ervan vindt.
Het eindresultaat
Dit winterbier is vol van smaak met een goede kruidige afdronk. De gebruikte anijs, kaneel en koriander zijn subtiel aanwezig. Ik ben dan ook erg tevreden met het eindresultaat van dit winterbier.
Dit recept zelf brouwen?
Om het leven wat makkelijk te maken heb ik het recept voor 20 liter ingevoerd in brewfather. Op deze manier kun jij het makkelijk overnemen en eventueel aanpassen naar jouw situatie.
Aan de slag met dit recept?
Wil je dit recept brouwen, maar zit je nog met vragen. Voel je dan zeker vrij om deze hieronder te stellen. Om het je wat gemakkelijker te maken hieronder de antwoorden op de meest gestelde vragen.
Wil je meer of juist minder brouwen dan het brouwrecept aangeeft, dan kun je de hoeveelheden van de ingrediënten met een gerust hart opschalen. En als je minder wilt, dan deel je gewoon alles naar rato.
Iedere brouwketel is anders en daarom vermeld ik niet altijd de hoeveelheden spoelwater. Jouw ketel verdampt mogelijk meer water dan de mijne, gebruik daarom altijd brouwsoftware, zoals bijvoorbeeld brewfather.
Is overhevelen nodig? Als je het mij vraagt dan is het overhevelen van bier tijdens de vergisting is geen must. Ik doe het meestal zelf wel, omdat ik er goede resultaten mee behaal. Vind je het gedoe of niet nodig, dan kun je het overslaan.
46 reacties op “Winterbier recept: geniet van een winters bier”
Ziet er een leuk recept uit. Hoeveel Maischwater en spoelwater heb je gebruikt? Is je volume 15 liter wat je aan het einde overhoud na het koken?
Dank je wel 🙂
Het volume is in dit geval de 15 liter die overblijft. Ik heb bij dit recept niet gespoeld, omdat de hoeveelheid mout wat groter is en mijn beslag daardoor anders iets te dik zou worden. In totaal heb ik 25 liter maischwater gebruikt.
ga ik ook eens brouwen
Leuk 🙂 Ik ben benieuwd wat je ervan vindt.
Ga ik binnenkort ook eens brouwen. De spullen vandaag besteld. Dus je start met 25 liter en niet spoelen en zo hou je 15 liter over.
Super leuk om te lezen, ik ben benieuwd wat je ervan vindt.
Betreffende het water: dit klopt helemaal. De hoeveelheid mout en de volume maakten dat spoelen lastiger werd, omdat het beslag dan nog dikker zou worden. Doorgaans is mijn beslagdikte 4 liter water / kilo mout. Voor dit recept zou je dan uitkomen op 28 liter beslagwater. Ik ben nog zoekende hoe ik dit allemaal kan optimaliseren.
Mijn leverancier kan de komende 2 maanden geen anijszaden leveren. Nu kan ik in de supermarkt een potje gemalen zaden kopen. Zou ik deze ook kunnen gebruiken en zoja hoeveel gram ongeveer.
Dat zou in principe ook kunnen, eventueel kun je steranijs kopen, dat heb ik destijds gedaan. Daar zitten de zaden ook in.
Vanmorgen het winterbier gebrouwen. Alles netjes verlopen zoals gepland. Netjes de 1077 gehaald. En nu maar afwachten.
Hoi Andy
even een vraagje: 6 “zaden” anijs op 15 liter. Die zaadjes zijn minuscuul klein. de smaak van het anijs zo versterkt of moet het 6 gram zijn?
groetjes
Dennis
Het waren in mijn geval echt zes zaadjes. Anijs kan vrij snel overheersen dus heb het subtiel gehouden.
Winterbier 2 november gebotteld, gisting een week langer dan gepland. Afgelopen weekend na 5 dagen in de fles het bier geproefd en was beter als ik verwachte.
Dat is super mooi om te horen 🙂
Andy hoi,ik wil je bier gaan brouwen, heb je een vervanger voor target hop pellets?
Begrijp ik het goed dat je in totaliteit 60 minuten kookt waarvan laatste 10 de fuggle en de kruiden? Hoor graag! Nique
Hallo Nique, je kunt in plaats van target eventueel fuggle of willamette hop gebruiken. Het koken duurt in totaal 60 minuten en het klopt inderdaad dat je de laatste 10 minuten de fuggle en kruiden meekookt.
Hoi Andy,
Ik ga dit weekend het winterbier voor het eerst brouwen. Klein vraagje mbt de anijs en koriander. Heb je de zaden en korrels geplet (bijv. in een vijzel} of heb je ze toegevoegd als geheel?
Ik heb ze geplet met een vijzel. Zo komt meer van de smaak vrij 🙂
Hi Andy, ik ben van plan om je recept komend weekend te proberen. Dan Is het bier gereed om te drinken in December. Ik ga wel wat andere hops gebruiken. Wat was jouw berekende EBU? Bedankt en ik laat je uiteraard weten hoe je recept is uitgepakt.
Ik heb het exacte getal niet meer paraat, maar met een online berekening komt het neer op zo’n 23 – 28 IBU
Goededag Andy, Als eerste een compliment voor je leuke leerzame site. Ik kijk er graag rond. Ik heb je Winterbier gebrouwen 20L Het staat nu 14 dagen op de fles en is een heerlijk bier geworden. Of het de winter haalt weet ik niet hoor😊. Bedankt voor het delen van dit lekkere recept Groeten Peter v Waterschoot
Hey Peter. Dank je wel! Tof om te horen. Ik ga deze zelf snel nog eens brouwen 🙂
Hallo Andy, Ik vond tussen mijn lege flessen nog wat flesjes Winterbier die gebotteld zijn op 22-08-2022 Deze zijn dus ongeveer een jaar en negen maanden oud Die zijn lekker geworden Wat kan een mens toch soms geluk hebben. Ik wil de het je toch even laten weten Ik ga dit recept snel,weer brouwen.
Hey Peter. Supertof om te horen. Mooi dat hij zich zo goed heeft ontwikkeld. Bij mij lukt het bewaren helaas nog niet zo goed. Cheers!
Heb het bier gebrouwen en het was heerlijk bier kreeg veel lovende reacties
Super leuk om te horen!
Hallo Andy, een jaar na dato hier dan de beloofde feedback. Het is een geweldig bier geworden. Het geworden is wat ik van een winterbier verwacht: licht zoet, kruidig, vol van smaak en warm makend. De balans van malts, hopbitterheid en kruiden is heel goed. Laat het bier een jaartje rijpen en het smaakt nog beter. Bedankt!
Ik heb een vraagje over dit bier. In brewfather gebruik je een ander soort gist en zijn de hoeveelheid mouten veel anders als dat bij dit recept vermeld staan. Is er hier een specifieke reden voor.
Ik ga dit recept volgens deze pagina brouwen met geen spoelwater en de aangegeven hoeveelheden aan mout. Echter, ben ik erg benieuwd waarom er een verschil zit tussen het recept op deze pagina en brewfather.
Ik ben erg benieuwd naar dit biertje!!
Dat van de andere gist is een klein foutje, dat moet gewoon de S-33 zijn. Het verschil tussen de hoeveelheden op deze pagina en die op brewfather komt door het rendementsverschil. Op brewfather ga ik in de recepten uit van 70% en dat moet ik op deze pagina nog gelijktrekken.
Dag Andy,
dank voor je lekkere recept. Ik heb de Elixer ook gebrouwen met wat aanpassingen in de mout- en hopsoorten omdat ik deze voorhanden had. Zo heb ik naast de Pils en Pale Ale ook Special B, CaraMunich en MRoast 900 gebruikt en in plaats van Fuggle de Stirian Golding. Als toefje op de slagroom ook wat gevijzelde zoethout.
Ik heb 5,5 gram/liter bottelsuiker toegevoegd. Precies goed.
Lekker smaakvol en kruidig biertje met een volle body.
Supertof om te horen! En mooi om te zien dat de aanpassingen goed hebben uitgepakt.
Hoi Andy,
In de antwoorden zeg je dat je 6 minuscule zaadjes gebruikt op 15 liter. In Brewfather staat dat je 8 sterren gebruikt op 20 liter (dus 6 sterren op 15 liter). Dat is toch een immens verschil? Wat is nou de correcte dosering?
Alvast bedankt!
Rick
Hey Rick. Dank je wel voor de oplettendheid. Dat had 7-8 zaadjes moeten zijn. Ik heb gewoon anijs aangeklikt in brewfather zonder te kijken of het ster betrof. Het is aangepast.
Beste Andy,
Ik ga het winterbier morgen brouwen ( 19 aug). Heb er voor gekozen om op te schalen naar 25 liter, en een paar (rest) moeten die ik nog heb liggen maar voor de rest jou recept. Wel ga ik voor een dubbel maisch, brouw met een brewmonk van 30 liter en dan is een stort van 10kg mout te veel. Ben heel benieuwd wat het gaat geven en hou je op de hoogte. Zal na morgen het recept met je delen met de waarden die ik heb gehaald
Super tof. Ik hoop dat je een prima brouwdag hebt gehad! En ik ben benieuwd naar het eindresultaat.
Hi Andy,
Ook ik ben aan de slag gegaan met je recept en heb het recept verdubbeld en iets andere mouten gebruikt omdat ik die nog in huis had. Wat mij nou opgevallen is is dat de hoofdvergisting redelijk snel opgehouden is, al na 1,5 dag. Nu was mijn begin sg gelijk dus ik ga niet uit van gestresste gist. Heb jij enig idee? Of hoort het gewoon bij dit type bier. Ik ga het zaterdag overhevelen naar 2 kleinere vaten en kijken wat de activiteit dan nog is.
Groet Daan
Hey Daan,
Het kan zijn dat de vergisting minder actief wordt na een aantal dagen. Zeker als het begin redelijk heftig is geweest. Ik zou daarom gewoon even het SG meten om te kijken of er activiteit is. Eventueel kun je de temperatuur iets verhogen in de hoop dat de gist actief wordt.
Groeten Andy
ben erg benieuwd wij gaan hem zaterdag maken met willamette hop ipv target deze was helaas niet leverbaar
Super tof. Ik ben benieuwd naar jullie ervaring met dit recept 🙂
Hallo Andy
Ik ga jouw winterbier brouwen. Kan ik de BlackSwaen Chocolate B (850 EBC) ook vervangen door Weyermann chocolate (500-800 EBC), heb dit namelijk nog op voorraad
Hallo. Ik zou het gewoon doen, misschien wel iets meer toevoegen om wat donkerder uit te komen.
Zaterdag dit bier gebrouwen als tweede zelfbrouw project. Prima stap voor stap te volgen. Nu wachten tot het op de fles kan. Met de bostel zondag het bostelbrood recept gebakken. Tot nu toe twee geslaagde recepten.
Supertof om te lezen!
Hoi Andy,
dank voor je recept. Wat me opvalt in dit recept is de grote hoeveelheid mout (7200 gram) voor 15 liter bier. Wij brouwen gewoonlijk 30 liter. In dat geval zou dat betekenen dat we de hoeveelheid Mout zouden moeten verdubbelen? (14400 gram) ? redeneer ik hier verkeerd?
Ik heb bij het brouwen van dit recept een vrij laag rendement gehaald, zo’n 58%. Op dit moment ben ik voornemens om de recepten om te rekenen naar 20 liter tegen een rendement van 70%. In dat geval heb je ook minder mout nodig.
Hej Andy, bedankt voor het recept! Met alle voorgaande vragen en reacties is het ons gelukt een heerlijk winterbier te maken. Iets lager in de ABV, maar zeker goed van smaak.
Dit hoor ik graag! Geniet ervan 🙂