Door het meten van de SG kun je het alcoholpercentage berekenen

Alcoholpercentage berekenen

leestijd: 2 minuten

Het alcoholpercentage is op vrijwel elk bieretiket terug te vinden. Meestal is dit een percentage dat ligt tussen de 5 en de 10%. Het lijkt vooraf allemaal erg wetenschappelijk, maar het alcoholpercentage berekenen is eenvoudiger dan je denkt.

Waarom het alcoholpercentage berekenen?

We steken veel tijd in het brouwen van lekker bier, het is daarom ook leuk om een alcoholpercentage te koppelen aan het eindresultaat. Natuurlijk draait het niet om de alcohol, maar het percentage geeft wel een goede graadmeter wat er te verwachten is.

Voor het doen van de metingen is geen dure apparatuur nodig. Daarnaast hoeft er geen universitaire studie gevolgd te worden. Slechts door gebruik van een aantal eenvoudig te meten waardes wordt het mogelijk om thuis het (indicatieve) percentage uit te rekenen.

De benodigde waardes

Om het alcoholpercentage te berekenen is een begin en een eind waarde nodig. We meten deze waarde over het algemeen in soortelijk gewicht (SG). Dit is de dichtheid van een bepaalde vloeistof. Deze dichtheid hangt af van de hoeveelheid suikers.

De beginwaarde noemen we het begin SG en deze wordt altijd gemeten op het moment dat de wort is afgekoeld voordat het gist geënt wordt. De eindwaarde noemen we het eind SG en deze wordt bepaald als de vergisting is voltooid.

Het bepalen van soortelijk gewicht wordt voornamelijk gedaan met een hydrometer, maar het is ook mogelijk om hiervoor een refractometer te gebruiken.

Het alcoholpercentage berekenen

Het gebruik van de onderstaande formule zal slechts een indicatie geven van het alcoholpercentage. Het is dus geen exacte wetenschap.

Voor de formule gebruiken we het begin en het eind SG. Hiermee kunnen we het alcoholpercentage berekenen.

alcoholpercentage ≈ ( ( begin SG – eind SG ) * 131,25 )

Voorbeeld: Ik heb een begin SG van 1,065 en een eind SG van 1,019. De berekening wordt dan als volgt:

alcoholpercentage ≈ ( ( 1,065 – 1,019 ) * 131,25 ) = 6,04

Als je eventuele hergisting op de fles wilt berekenen dan kun je 0,4 optellen bij het alcoholpercentage.

Waar komt de 131,25 vandaan?

In de formule wordt 131,25 gebruikt, maar waar komt dat ‘magische’ getal vandaan. Dit getal is de som van een aantal factoren. Oorspronkelijk moet het verschil tussen begin en eind SG worden vermenigvuldigd met: 1,05 * 100 / 0,80.

Hierbij staat de 1,05 voor het aantal gram gemaakte ethanol dat per gram koolstofdioxide vrijkomt tijdens de vergisting. De 0,8 staat voor de geschatte dichtheid van ethanol. Deze 0,8 is nodig om het alcohol naar gewicht (ABW) om te rekenen naar alcohol per volume (ABV). De 100 zorgt ervoor dat er een percentage uitkomt.

De som van 1,05 * 100 / 0,8 is 131,25 en dat is het getal dat we in de uiteindelijke formule gebruiken.

Ten slotte

Het alcoholpercentage berekenen is niet super lastig als je weet elke getallen je moet hebben en hoe je deze kunt meten.

Een hydrometer hoeft niet duur te zijn, voor een aantal euro heb je er een in huis. Het is een goed hulpmiddel om de metingen mee uit te voeren.

2 reacties op “Alcoholpercentage berekenen”

  • Dit is een goede vraag en het antwoord haalt meteen een klein foutje uit de formule. 131,5 had eigenlijk 131,25 moeten zijn. Het antwoord zit hem in het vereenvoudigen van de formule:

    Oorspronkelijk is deze ( Begin SG – Eind SG ) * 1,05 * 100 / 0,80

    1,05 staat voor het aantal gram gemaakte ethanol dat per gram koolstofdioxide vrijkomt tijdens de vergisting.
    0,80 staat voor de geschatte dichtheid van de ethanol die nodig is om het alcohol naar gewicht (ABW) om te rekenen naar alcohol per volume (ABV).
    100 is om het naar een percentage te berekenen.

    1,05 * 100 / 0,8 = 131,25

    Op basis van bovenstaande zal ik het artikel met deze informatie aanpassen. Dank je wel!

Geef een reactie