Het spoelen van het beslag

Klaren: het spoelen van het beslag

leestijd: 3 minuten

Tijdens het maischen worden suikers onttrokken aan de mout. Nadat het proces klaar is, hebben we deze gebruikte mout (bostel) niet meer nodig. We zijn namelijk geïnteresseerd in het suikerwater oftewel de wort. Om dit voor elkaar te krijgen moeten we het beslag spoelen.

Klaren: spoelen van het beslag

Door het maischen worden suikers uit de mout onttrokken. Maar nadat het maischen is voltooid, blijft er een beslag over dat bruikbaar gemaakt moet worden.

De gebruikte mout (bostel) moet gescheiden worden van de vloeistof. De vloeistof is namelijk de wort en bevat de onttrokken suikers.  Deze suikers worden door het gist omgezet in alcohol en koolzuur.

Een manier om te scheiden is het beslag in een (fijn) vergiet te doen. De vloeistof zal door het vergiet gaan en de bostel blijft achter. Klinkt logisch, alleen het rendement ligt dan lager, want er blijven suikers achter in de bostel.

Dit kan opgelost worden door in etappes heet water van 80 °C (spoelwater) over de bostel te gieten. Dit is het spoelen en hierdoor worden achtergebleven suikers uit de bostel gespoeld.

Filteren

Als het schroten op de juiste manier is gedaan, dan is de mout niet al te fijn en kunnen de kafdeeltjes gebruikt worden als een natuurlijk filter. Dit ‘filter’ kan worden ingezet door de onttrokken wort nogmaals over de bostel te gieten. Hierbij blijven fijne stoffen achter en daardoor kan de wort helderder worden.

Filteremmer

Als alternatief voor een vergiet kan een filteremmer worden gebruikt. Dit is een emmer met een kraantje en een filter. Het filter laat alleen de vloeistof door en de bostel blijft dus achter.

Na het maischen wordt het beslag overgeplaatst naar de filteremmer. Door middel van een slang op het kraantje kan de gefilterde wort vervolgens overgebracht worden naar lege ketel (kookketel). Als de bostel bijna droog is kan in etappes spoelwater over de bostel worden gegoten.

Het spoelwater zal na een aantal beurten op zijn. Er kan dan gekeken worden naar de helderheid van de wort. Als deze niet helder genoeg is dan kan opnieuw worden begonnen met spoelen. De opgevangen wort moet dan weer in een aantal beurten over de bostel worden gegoten, net zolang tot het wort de gewenste helderheid heeft.

Spoelwater

Tijdens het maischen is het handig om een ketel te verwarmen met daarin het water dat kan dienen als spoelwater. De temperatuur hiervan ligt meestal rond de 80 °C. Het is lastig om aan te geven hoeveel spoelwater er gebruikt moet worden. Een maatstaf zou kunnen zijn 2 liter water per 1 kilo mout.

Zuurstof

Zuurstof in de wort kan zorgen voor oxidatie, wat negatieve gevolgen kan hebben voor het bier. Het is dus belangrijk om dit te voorkomen. Het is belangrijk om tijdens het filteren en spoelen de zuurstof zo min mogelijk te kans te geven.

Dit betekent dat het spoelwater niet op de bostel moet worden gekletterd. Gewoon rustig gieten en eventueel de filteremmer schuin houden.

De bostel kan het beste niet helemaal droogstaan, dus een klein laagje spoelwater zorgt ervoor dat er geen zuurstof bij kan.

Meten is weten

Niet alleen zuurstof kan de kwaliteit van het uiteindelijke bier beïnvloeden, ook teveel spoelen heeft invloed op de kwaliteit.

Het is daarom belangrijk om goed te blijven meten tijdens het spoelen. Het suikergehalte van de wort kan het beste niet onder de 1010 komen. Als dit wel het geval is, dan is het waarschijnlijk dat er tannine aan het graan is onttrokken en dat heeft invloed op de uiteindelijke kwaliteit.

Geef een reactie