Een 'helder bier' is vrij eenvoudig te brouwen

Helder bier: hoe brouw je dat?

leestijd: 4 minuten

Het kan gebeuren dat er bij het inschenken van een zelf gebrouwen bier allemaal trub meekomt. Dit kan helemaal geen kwaad, maar het is natuurlijk leuker om dit te voorkomen. Maar hoe krijg je nu een helder bier?

Wat is helder bier?

In mijn ogen is een helder bier vrij van vaste stoffen en niet troebel. Daarnaast bevat het geen bezinksel bij het uitschenken. Het is helemaal mooi als het bier een zekere vorm van transparantie heeft, maar dat is geen must.

Het brouwen van een helder bier kan in de hand worden gewerkt tijdens de verschillende stappen in het brouwproces.

De gegeven tips en manieren zijn natuurlijk niet verplicht om te volgen, maar ze dragen (naar mijn idee) wel bij aan een helder bier.

Schroot niet te fijn

Het schroten van de mout, zorgt ervoor dat het zetmeel open komt te liggen. Daarnaast zal het kaf zorgen voor een natuurlijk filterbed.

Als er te fijn geschroot wordt, zal het effect van het filterbed minder worden. Hierdoor bestaat er de kans dat er toch fijne stoffen worden doorgelaten en zal het wort na het filteren minder helder zijn.

Het filteren van het wort

Bij het filteren en spoelen van het wort is het doel om zoveel mogelijk suikers uit het wort te spoelen. Bijkomend effect is dat het wort wordt geklaard: het zal dus (mogelijk) helderder worden tijdens het filteren. Dit is een van de eerste stappen om een helder bier te brouwen.

Het filteren levert meestal helder bier op
Tijdens het filteren blijven vaste delen achter in de draft en zal een helder wort overblijven

Het is belangrijk om het filteren op een goede manier te doen. Laat een aantal malen de wort in een kannetje lopen en kijk of er vaste stoffen inzitten. Als dit niet meer het geval is, dan kan het wort helemaal worden afgetapt.

Filteren met een all-in-one ketel

Sinds een tijdje brouw ik met een all-in-one ketel. Het maischen, filteren en koken kan met zo’n ketel worden gedaan. Ondanks dat ik zou kunnen filteren in deze elektrische ketel heb ik ervoor gekozen om gebruik te maken van een filterkuip.

Ik heb deze keuze gemaakt, omdat ik het idee hebt dat de filterkuip een nog helderder bier oplevert. Als ik heb gefilterd en ga koken, dan zorg ik er gelijk voor dat er geen moutresten meer aanwezig zijn in de ketel.

Het koken van het wort

Tijdens het koken is het mogelijk om eventueel Iers mos te gebruiken. Dit mos zorgt ervoor dat eiwitten in het wort beter uitvlokken en naar de bodem zakken. Dit zou zorgen voor een helder bier.

Na het koken is het ook mogelijk om te whirlpoolen. Hierbij wordt een kolk veroorzaakt en deze zorgt ervoor dat vaste stoffen naar de bodem zakken.

Als een whirlpool niet mogelijk is, dan is het ook mogelijk om het wort een korte tijd (30 minuten) te laten rusten. Hierbij zullen de vaste bestanddelen naar ook naar de bodem zakken.

Er zijn brouwers die het gekookte wort filteren met een kaasdoek. Dit doen ze op het moment dat het wort overgeheveld naar het gistvat. Het betreft hier afgekoelde wort, dus er is een kans op infectie gevaar.

Overhevelen tijdens vergisting

Als de hoofdvergisting is voltooid, dan is het mogelijk om het jong-bier over te hevelen naar een ander gistvat. Het bezinksel (de trub) zal achterblijven in het vat en dus niet meegaan naar het nieuwe gistvat.

Cold crash aan einde vergisting

Op een gegevens moment is de nagisting voltooid. Er is dan geen activiteit meer in het waterslot. Het is dan mogelijk om de temperatuur flink naar beneden te brengen. Dit is de cold crash.

Het idee achter de cold crash  is dat de vaste bestanddelen, zoals dode gistcellen, naar de bodem zullen zakken.

De cold crash kan het beste plaatsvinden op een lage temperatuur. Ik zelf doe dit op 5 graden celsius en het duurt ongeveer 2 á 3 dagen.

Het lageren van bier

Als de vergisting helemaal is voltooid, dan is het mogelijk om het bier te lageren. Hierbij wordt het gistvat op een koude temperatuur weggezet voor een bepaalde periode. Het bier kan dan rijpen. Tijdens het lageren zullen de vaste delen naar de bodem zakken. Na verloop van tijd blijft een helder bier over.

Een klein ‘onbewust’ voorbeeld van lageren dat ik heb meegemaakt is een totaal onhelder bier dat ik had gebrouwen. Ik vond het bier eigenlijk helemaal niets. Na een jaar kwam ik nog wat flesjes tegen en ik wilde ze wegspoelen. Ik dacht dat het wel grappig was om ze even uit te schenken en het bier was echt super helder geworden.

Voorzichtigheid bij bottelen

Bij het bottelen is het altijd zaak om de trub op de bodem niet mee te pakken bij het overhevelen. Als de trub wordt verstoort, dan kan dit weer opdwarrelen en uiteindelijk in het bier terecht komen.

Ten slotte: helder bier is geen must

Het zijn allemaal kleine stapjes, maar bij elkaar opgeteld zorgen ze voor een helder bier. Brouwen is gevoel en voor mijn gevoel werken deze kleine stapjes, dus waarom zou ik ze laten? Wellicht om tijd te besparen, maar dat is mijn inziens nonsense. Brouwen neemt nu eenmaal tijd in beslag.

Het brouwen van een helder bier is voor de hobbybrouwer natuurlijk geen must. De gegeven tips zullen ervoor zorgen dat de kans op helder bier groter wordt.

Een van de dingen dingen die me tijdens het brouwen is opgevallen, is dat het gebruik van bepaalde soorten mout het bier iets kunnen vertroebelen. Een voorbeeld hiervan is tarwe. Een bier gebrouwen met tarwe is troebel, maar toch zit er met de gegeven tips geen trub in het bier.

Geef een reactie