Leer alles over het zelf brouwen van bier

De uitdaging van een pilsner brouwen

| geschreven door Andy Meerwaldt
De uitdaging van een pilsner brouwen

Een bier dat voor de bierliefhebber eenvoudig aandoet qua smaak, maar voor een brouwer uitdagend kan zijn om te brouwen is een pilsner. Maar waar zit deze uitdaging dan in?

Als je begint met het brouwen van bier, dan begin je meestal met een startpakket. De pakketten die veelal worden aangeboden zijn om een blond, ipa of een tripel te brouwen. Stuk voor stuk bovengistende stijlen. Het voordeel van deze stijlen is dat ze of hoppig of juist kruidiger van smaak zijn.

Bij het brouwen van een pilsner (ook wel lager) is er weinig om te verbloemen. De bier als stijl is meestal niet uitgesproken van smaak. Meestal redelijk moutig, niet al te hoppig, maar wel goed bitter.

Als brouwer is er gewoon weinig om je achter te verschuilen. Omdat de stijl nogal clean is vallen foutjes vrij snel op. Een disbalans dus is niet goed te verbloemen. Dit is al een uitdaging op zich.

De ingrediƫnten

Mijn advies voor een pilsner is om twee basis mouten en een kleine hoeveelheid karamelmout te nemen. Met het laatste zal de schuimhoudbaarheid iets verbeteren.

Qua hopsoorten kunnen je gaan voor traditionele hoppen, zoals Saaz of Hallertauer (hiervan zijn verschillende varianten) Natuurlijk kun je ook kiezen voor een uitgesproken hop zoals bijvoorbeeld cascade.

Brouwen van een pilsner

Het brouwproces van een ondergistend en dus een pilsner bier verschilt niet zo heel veel met dat van een bovengistend bier. Voor het maischschema zou ik gaan voor een schema op 62 graden. Het hoeft namelijk geen vol bier te worden.

De uitdaging zit hem in het vergisten. Het afkoelen tot de juiste temperatuur (10 – 15 graden) kan de eerste moeilijkheid zijn. Bij mij is 21 graden ongeveer de maximale temperatuur tot waar ik kan koelen. Ik zou zover mogelijk afkoelen tot je merkt dat de temperatuur verder daalt.

Het afgekoelde wort zet je vervolgens in de vergistingskast, zodat deze het verder kan koelen. Als de temperatuur juist is afgekoeld, dan ga je de gist enten. Ik zou gaan voor een vergisting van 3 weken, maar de gist moet wel volledig klaar zijn. Meten is dus weten.

Laat het bier langer gisten als deze nog niet klaar is, zo voorkom je mogelijke gushers en granaatflessen. Neem meermaals metingen af over verschillende dagen en ga dan bottelen.

Diacetylrust

Ondergist heeft een diacetylrust nodig. Diacetyl is een bijproduct van de vergisting en geeft een boterachtige smaak aan het bier. Doorgaans ruimt de gist deze stof zelf op, maar dan moet de temperatuur wel juist zijn.

Bij ondergist vergist je het wort op lagere temperatuur. Om de diacetyl smaak uit het bier te krijgen kun je de temperatuur gedurende twee dagen verhogen naar een hogere temperatuur. Deze kan zo’n 17 – 19 graden zijn.

Het lageren

Bij het lageren zet je het bier voor een bepaalde tijd op een nog koudere temperatuur weg. De vaste stoffen zullen dan naar de bodem zakken en het bier wordt uiteindelijk nog iets helderder.

Deze stap zie ik als een optionele stap. Wat is er bijvoorbeeld mis met een ongefilterd pils? Als het bier op fles staat zal alles uiteindelijk naar de bodem zakken en het bier zal nog iets klaren.

Drooghoppen

Door iets een pilsner iets spannender te maken zou je kunnen kiezen om het bier te drooghoppen. Hierdoor krijg je een iets hoppiger bier en wordt het bier wat uitgesprokener.

Ga jij de uitdaging aan?

Natuurlijk is het spannend en leuk om een pilsner te brouwen, maar ik zou dit niet meteen doen als eerste stap. Mijn advies is om te beginnen met startpakketten en vervolgens over te stappen op het volmout brouwen.

Eerst op basis van bestaande recepten en uiteindelijk door zelf recepten te maken. Als je het brouwproces goed onder de knie hebt, dan kun je de stap zetten om een ondergistend bier te brouwen.

Wil je uiteindelijk zelf een pils brouwen? Probeer dan eens mijn pilsrecept uit. Het is een bier dat ik een aantal jaren geleden heb gebrouwen. Binnenkort wil ik deze gaan brouwen in aangepaste vorm.

Samengevat: waar zit dan de uitdaging?

De uitdaging van een pilsner of lagerbier zit hem vooral in het niet kunnen verbloemen van fouten. Bij hoppige of kruidige bieren wordt het het goed verbloemd. En bij sommige bovengistende bieren geeft de gist weer esters (smaak) af aan het bier.

Het brouwproces en dan met name de vergisting gebeurd op lagere temperatuur, zonder vergistingskast is dit zeker een moeilijkheid. Brouwen in de winter kan dan een oplossing zijn. Door het bier in een schuur of kelder te zetten is de kans groter dat de temperatuur juist zit.

Voor ons als hobbybrouwer geldt dit niet zozeer. Maar doordat de stijl zo clean is, is een verkeerde balans dus makkelijker op te merken. Daarnaast is het een grote uitdaging om continue dezelfde pils te brouwen.

Dat de stijl pilsner niet heel erg uitgesproken is, daar ben ik het misschien mee eens. Maar van de andere kant bekeken: door continue dezelfde smaak te brouwen in een stijl waar fouten genadeloos opvallen vereist vakmanschap. En zeg nu eerlijk een goed pilsje op zijn tijd is zeker niet mis!


Geef een reactie