Dit is hoe het opschalen van een recept werkt

Het opschalen van een recept

Na een lange zoektocht kom je een recept tegen dat je wilt gaan brouwen, alleen is het recept voor een kleiner volume bedoeld dan je zelf zou willen. Hoe ga je het recept dan opschalen?

Een van de uitdagingen in het brouwen is misschien wel het juiste recept vinden of samenstellen. Je wilt een namelijk lekker bier brouwen, maar soms lijkt het wel onmogelijk om het gevonden recept 1-op-1 na te brouwen.

Enkele uitdagingen waar je tegenaan kan lopen zijn:

  • Het recept gaat uit van eenheden uit een ander maatsysteem: oz, gallons en dergelijke
  • Het brouwzaalrendement is anders dan het rendement dat je zelf altijd haalt
  • Het volume is lager of hoger dan je zelf wilt brouwen
  • Je hebt niet de juiste ingrediënten in huis

Hoe kun je nu het beste omgaan met deze uitdagingen?

1. Een recept opschalen naar een ander volume

Het recept is gemaakt voor 10 liter en je wilt eigenlijk 20 liter brouwen. Of misschien is het recept juist voor 20 liter, maar je doel is om 5 liter te gaan brouwen. In beide gevallen kun je het recept gewoon naar ratio opschalen. Wat je doet is alles delen of juist vermenigvuldigen tot het volume dat je wilt gaan maken.

Wil je de helft van het recept brouwen, dan deel je gewoon alles door de helft. Wil je het dubbele brouwen, dan verdubbel je de ingrediënten gewoon.

2. Het brouwzaalrendement is anders dan je eigen rendement

Je kunt in dit geval twee dingen doen. Het recept gewoon brouwen zoals het is en zien waar het schip strand. Misschien wordt het bier sterker dan verwacht of in het andere geval juist lichter dan het recept aangeeft.

Het alternatief is het recept omrekenen naar je eigen rendement. Als het aangegeven rendement 75% is, maar je haalt zelf altijd 63%, dan is het een kwestie van omrekenen. Mijn advies is om hierbij brouwsoftware te gebruiken. Je voert hier het recept in en kunt het vervolgens aanpassen naar je eigen brouwzaalrendement.

Bovendien geeft brouwsoftware zoals brewfather je ook een goede mogelijkheid tot het opschalen van een recept. Het is een kwestie van volume aangeven en je krijgt de juiste hoeveelheden.

3. Je hebt niet de juiste ingrediënten in huis

Dit is iets wat me zo nu en dan overkomt bij het brouwen. Zeker ook bij het brouwen van mijn eigen recepten. Het kan lastig zijn om niet de juiste hopsoorten in huis te hebben. En ook bij de mout kan het gebeuren dat je doorgaans brouwt met mouten van andere mouterijen dan het recept aangeeft.

Hopsoorten hebben altijd wel en alternatief soort die je als vervanging kunt gebruiken. Hier kun je simpel op zoeken wanneer je toegang hebt tot het grote internet. Bij mouten kun je kijken naar de kleur en hier een alternatief voor zoeken.

Het is dus goed om te weten dat er altijd wel een alternatief te vinden is.

4. Recept omrekenen vanuit een ander maatsysteem

Toen ik begon met brouwen had ik materiaal dat was toegespitst op gallons. Hierop heb ik destijds een aantal recepten uitgekozen. Het nadeel van gallon recepten is dat de hoeveelheden niet in grammen en kilo’s zijn. Maar eerder in ounces en pounds. Dit soort eenheden maakt het opschalen van een recept soms wat lastiger.

Wat ik ontdekt heb is dat het exact omrekenen naar ons eigen stelsel van kilo’s en grammen tot rare getallen gaat leiden. Iemand gebruikt bijvoorbeeld 1 ounce van een bepaalde hopsoort. Dat is omgerekend zo’n 28,35 gram. Zelf is de kans groter dat je uit zou gaan van een rond getal zoals 30 gram.

Het blijft dus een beetje spelen met de hoeveelheden nadat je hebt omgerekend.

Metriek stelselUS stelsel
1 gram0.035 oz
28,35 gram1 oz
1 kilo2,20 lbs
454 gram1 lbs
1 liter0,26 gallons
3,78 liter1 gallon
Hierbij de eenheden zoals je die in recepten kunt tegenkomen.

Een recept opschalen is het jezelf makkelijk maken

Een van de belangrijkste tips die ik heb is om het jezelf niet moeilijk te maken. Het opschalen van een recept is een kwestie van omrekenen en daarbij soms uitgaan van totalen bij benadering. Niet elk getal hoeft achter de komma te kloppen. Het wordt altijd bier en het kan zomaar zijn dat het lekkerder wordt dan het origineel.

Als je veel brouwt op basis van recepten, dan is de kans zeer groot dat je heel veel mouten en hopsoorten in huis gaat halen. Zo ben ik ook begonnen. Na een tijdje ben ik de recepten gaan gebruiken als inspiratie om mijn eigen recept samen te stellen. Het is soms een kwestie van een middenweg proberen te vinden.


Mijn naam is Andy, ik woon in Gennep, Limburg en ik ben een groot liefhebber van speciaalbier. Saison, Porter en IPA zijn mijn favoriete biersoorten. Naast liefhebber ben ik ook enthousiast hobbybrouwer.


Geef een antwoord