Maischen is onderdeel van het brouwproces

Brouwproces in 7 stappen uitgelegd

Genieten van een goed glas bier. Bier doet het altijd goed, of het nu uit een blikje, een fles of van het vat komt. Het lijkt zo simpel, maar er gaat een heel brouwproces aan vooraf. 

Hoe ziet het brouwproces eruit?

Voor het maken van bier is vooral water, mout, hop en gist nodig. Deze vier ingrediënten vormen de basis van bier. Daarnaast kunnen nog andere ingrediënten worden toegevoegd zoals koriander, sinaasappelschil en dergelijke.

Het brouwproces is in principe overal hetzelfde. Waar de thuisbrouwer zal werken met eenvoudige pannen of kleine brouwketels, daar heeft een commerciële brouwer materieel dat hetzelfde doet, maar dan voor een groter volume.

Een brouwdag begint altijd met een goede voorbereiding: de ingrediënten klaarzetten, het mout schroten, de brouwketels klaarzetten en vooral alles ontsmetten en reinigen. Dit laatste is belangrijk, want hiermee wordt voorkomen dat het bier wordt geïnfecteerd.

Hieronder zal ik 7 stappen beschrijven die ik tijdens het brouwen heb uitgevoerd en kunnen dienen als leidraad voor de beginnende brouwer.

Stap 1: Het maischen

We hebben een vloeistof nodig dat suikers bevat. Deze suikers halen we uit de mout. Dit wordt gedaan door middel van het verwarmen van de mout in het water. Het verwarmen gebeurd op een bepaalde temperatuur. Dit is het maischen.

Tijdens het maischen zal een mengsel ontstaan dat het beslag genoemd wordt. Dit beslag moet uiteindelijk gescheiden worden. De vloeistof is nodig voor het maken van de het bier, dat is namelijk het wort. Het andere deel oftewel de moutresten is de bostel en is niet meer nodig. Het scheiden zal gedaan worden door het beslag te klaren: spoelen en filteren.

Stap 2: Het spoelen en filteren

Bij het filteren zal het beslag in een vergiet of in een filteremmer worden overgeheveld. De vloeistof zal er doorheen lopen en de bostel blijft achter. Door deze bostel te spoelen worden eventuele suikerresten eruit gespoeld.

Als het opgevangen wort nog troebel is dan kan deze nogmaals over de bostel worden gegoten. Dit kan net zo lang worden gedaan tot het wort helder genoeg is.

De bostel kan na het spoelen worden weggegooid, maar er kan bijvoorbeeld ook een brood mee worden gebakken.

Stap 3: Koken van het wort

Nu we het beslag hebben gefilterd is het tijd om het wort te koken. Hierdoor zal het wort onder andere worden gesteriliseerd, daarnaast is dit de stap om hop toe te voegen.

Hop toevoegen

Het hop zorgt voor aroma’s en bitterheid. Tijdens het koken wordt op gezette tijden een bepaalde hoeveelheid wort toegevoegd.

Naast hop kunnen eventueel andere ingrediënten worden toegevoegd, bijvoorbeeld koriander. Afhankelijk van het te brouwen bier zal het koken tussen de 60 en 90 minuten duren.

Stap 4: Het wort afkoelen en enten

Het wort is gekookt en moet nu klaar worden gemaakt voor het vergisten. Het beste is om het wort eerst te filteren, zodat deze onder andere geen hopresten meer bevat. Dit filteren kan worden gedaan door het gebruik van een kaasdoek of een fijne zeef.

Na het filteren is het zaak om het wort zo snel mogelijk af te koelen. De vloeistof is namelijk vatbaarder voor bacteriën en we willen de kans op een infectie vermijden. Het koelen kan worden gedaan met een dompelkoeler, een platenkoeler of met een ijsbad. Deze laatste zal het meeste tijd in beslag nemen, koelen met ijs duurt nu eenmaal langer.

Het wort moet over het algemeen worden afgekoeld naar een temperatuur tussen de 20 en 24 graden Celsius. Dit is de temperatuur waarop het gist het beste gedijt. Als het wort is afgekoeld tot de gewenste temperatuur kan worden overgegaan tot het overhevelen naar een gistingsvat of fles.

Nu is het tijd om te gaan enten: het gist wordt toegevoegd aan het wort. Vervolgens moet het wort goed worden belucht, zodat het gist zuurstof heeft om te starten met waar het goed in is: het omzetten van suikers in alcohol en koolzuur. Nu kan het gistingsvat op een donkere plek worden weggezet.

Stap 5: Vergisting

Tijdens deze stap is het belangrijk om het gist zijn werk goed te laten doen. Nadat het gistingsvat is weggezet zal het gist meestal binnen een dag zijn werk gaan doen. Het waterslot zal dan hevige activiteit vertonen. Laat tijdens deze periode het vat met rust.

Na een aantal dagen zal de activiteit langzaam afnemen en zal de hoofdvergisting klaar zijn. Het wort is nu jongbier.

Drooghoppen

Het is nu mogelijk om verse hop toe te voegen. Dit heet drooghoppen en hierdoor zal het uiteindelijke bier meer aroma krijgen. Het drooghoppen is natuurlijk een optionele stap en hoeft niet perse gedaan te worden.

Stap 6: Lageren van bier, optioneel

Afhankelijk van het type bier dat wordt gebrouwen kan worden gekozen voor het lageren. Hierbij wordt het jongbier overgeheveld naar een vat of glazen fles. Vervolgens wordt deze weggezet.

Tijdens het lageren zullen dode gistcellen en andere vast stoffen naar de bodem zakken. Het jongbier zal daardoor helderder worden.

Het lageren zal over het algemeen tussen de 1 en 3 weken duren, waarna het klaar is en het bier gebotteld kan worden.

Stap 7: Het bottelen

De laatste stap in het brouwproces is het bottelen. Hierbij worden de flessen afgevuld met bier. Over het algemeen wordt er nog (brouw)suiker toegevoegd, zodat er nagisting op de fles zal optreden en er meer koolzuur in het bier komt. Na 1 á 2 weken kan het bier worden gedronken.

Metingen verrichten

Tijdens het brouwproces is het handig om op twee momenten metingen te verrichten. Het eerste moment is voordat de gist wordt toegevoegd (het enten) en de tweede is voordat er wordt gebotteld.

Tijdens deze meting wordt het SG of de wortdichtheid in Plato gemeten. Aan de hand van beide metingen is het mogelijk om een (globaal) alcoholpercentage te berekenen.

1 reactie op “Brouwproces in 7 stappen uitgelegd”

Geef een reactie
You have to agree to the comment policy.